Trong thời gian gần đây, việc ứng dụng Zalo cập nhật điều khoản sử dụng mới, yêu cầu người dùng phải lựa chọn “đồng ý tất cả” nếu muốn tiếp tục sử dụng dịch vụ, đã thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận và giới chuyên gia pháp lý. Nhiều người dùng bày tỏ lo ngại về phạm vi thu thập, xử lý và chia sẻ dữ liệu cá nhân, đặc biệt trong bối cảnh Zalo đang được sử dụng rộng rãi không chỉ cho mục đích liên lạc cá nhân mà còn trong hoạt động của cơ quan, tổ chức và cung cấp một số dịch vụ công.

Vấn đề này càng trở nên đáng chú ý khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1-1-2026, với nhiều quy định chặt chẽ hơn liên quan đến nguyên tắc xử lý dữ liệu và quyền của chủ thể dữ liệu cá nhân.

Trao đổi với Báo Tuổi Trẻ về nội dung trên, Luật sư Nguyễn Ngô Quang Nhật  đã đưa ra những phân tích pháp lý quan trọng liên quan đến điều kiện có hiệu lực của sự đồng ý của người dùng trong việc xử lý dữ liệu cá nhân.

Theo Luật sư Nguyễn Ngô Quang Nhật, việc các nền tảng công nghệ thường xuyên cập nhật điều khoản sử dụng là hoạt động phổ biến và cần thiết nhằm thích ứng với sự thay đổi của pháp luật cũng như mô hình cung cấp dịch vụ. Tuy nhiên, không phải mọi hình thức “xin sự đồng ý” đều đáp ứng yêu cầu pháp lý, đặc biệt là khi sự đồng ý đó gắn liền với nguy cơ mất quyền tiếp cận dịch vụ thiết yếu.

Luật sư Nguyễn Ngô Quang Nhật nhận định:

“Việc Zalo cập nhật điều khoản sử dụng là một hoạt động phổ biến đối với các ứng dụng công nghệ để cung cấp thông tin cho người dùng và tuân thủ kịp thời các quy định pháp luật. Tuy nhiên, việc Zalo chỉ cho người dùng lựa chọn ‘đồng ý tất cả’ hoặc bị xóa tài khoản sau 45 ngày có thể chưa bảo đảm các quy định về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân theo Điều 9 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (có hiệu lực từ 1-1-2026).

Theo đó, sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân chỉ có hiệu lực khi dựa trên sự tự nguyện và biết rõ các thông tin. Sự đồng ý của chủ thể dữ liệu cá nhân phải đảm bảo các nguyên tắc như: thể hiện sự đồng ý đối với từng mục đích; không được kèm theo điều kiện bắt buộc phải đồng ý với các mục đích khác với nội dung thỏa thuận; sự đồng ý có hiệu lực cho đến khi chủ thể dữ liệu cá nhân thay đổi sự đồng ý đó hoặc theo quy định của pháp luật; và sự im lặng hoặc không phản hồi không được coi là sự đồng ý.

Như vậy, từ ngày 1-1-2026, trong trường hợp người dùng chỉ có quyền ‘đồng ý tất cả’ hoặc mất tài khoản, thì sự đồng ý đó khó có thể coi là dựa trên sự tự nguyện.”

Từ góc độ pháp lý, Luật sư Nhật cho rằng điểm cốt lõi của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân không nằm ở việc doanh nghiệp có được phép thu thập hay xử lý dữ liệu hay không, mà nằm ở cách thức xin sự đồng ý, mức độ minh bạch và quyền lựa chọn thực sự của người dùng. Việc gộp nhiều mục đích xử lý dữ liệu khác nhau vào một lựa chọn duy nhất “đồng ý tất cả” có thể dẫn đến nguy cơ xung đột với nguyên tắc tự nguyện – một nguyên tắc nền tảng của pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Trong bối cảnh nhiều nền tảng số đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống kinh tế – xã hội, đặc biệt là các nền tảng có số lượng người dùng lớn và mức độ phụ thuộc cao, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố then chốt để xây dựng niềm tin của người dùng, bảo đảm quyền con người trong môi trường số và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế số tại Việt Nam.

Xem bài viết trên báo Tuổi Trẻ: Tại đây